Avrupa her geÃğen gün deÄşiÅşiyor. AvrupaÔda seÃğim hazırlıkları yapılıyor. Popülistler, AvrupaÔnın farklı ülkelerinde aktifler. Son dönemde yapılan seÃğimlerde oylarını arttırdılar. GüÃğlerine güÃğ kattılar. AÅşÄ±rı saĺın, Avrupa karÅşÄ±tı, göÃğmen ve mülteci karÅşÄ±tı söylemleri sertleÅşiyor. Bu yönde bir deÄşiÅşim, klasik ve geleneksel siyasi partilerde de oldu. Bütün bunlar AvrupaÔda bir sosyal deÄşiÅşimi iÅşaret ediyor.
AvrupaÔda yaÅşanan sosyal deÄşiÅşimi yorumlayan, gidiÅşatı okumaya ÃğalÄ±Åşan bir Ãğok araÅştırma ve yayın yapılmakta. Bunlardan birisi de ÔİNo SocietyÔ kitabının yazarı Christophe Guilluy. Fransız sosyal coÄşrafyacı ve yazar Guilluy, kendi isafdesine göre eskiden solcu ama Åşimdi ideolojisi olmayan birisi. Buna raÄşmen GuilluyÔnin analizlerinde sınıf mücadelesi ÃğıkÄ±Åş noktasını oluÅşturuyor. ÇalÄ±Åşmalarını Ôİkültürel belirsizlikÔ ve ÔİÅşehrin kenar mahalleriÔ üzerine yoÄşunlaÅştıran Guilluy, zaman zaman Fransız CumhurbaÅşkanları Nicolas Sarkozy ve Emmanuel MacronÔa danÄ±Åşmanlık yapmÄ±Åş.
Yeni yayınlanan kitabından hareketle, Trouw gazetesinden Kleis Jager, Christophe Guilluy ile bir söyleÅşi yapmÄ±Åş. SöyleÅşiden bazı görüÅşleri sizlerle paylaÅşmak istedim.
Sözlerine, ÔKültürün, göÃğmenlerin ve TrumpÔun bir problem olarak görüldüÄşü andan itibaren aÄşız tadıyla yemek yiyemez oldukÔØ cümlesiyle baÅşlıyor sosyal coÄşrafyacı Christophe Guilluy . Toplumda, orta sınıfın kalmadıĺını, üst ve alt sınıfların varlıklarını sürdürdüÄşünü söyleyen Guilluy, alt sınıfların da ekonomi, kültür ve siyasetten bertaraf edildiklerini iddia ediyor. Yazara göre, orta sınıfı yok eden faktör popülizm.
KüreselleÅşmeyle birlikte, AvrupaÔda her iki insandan birinin kaybettiÄşini öne süren Christophe Guilluy, bu kayıbın, Åşehirlerdeki evsizlerde veya Ãğöplerde gezinenlerde deÄşil, bu kaybın ekonomik olarak zayıf, coÄşrafi olarak marjinal olan gruplarda aranması gerektiÄşini söylüyor. FransaÔnın küÃğük ve orta ölÃğekli Åşehirlerinde sosyal hareketliliÄşin bittiÄşini, orta ölÃğekli aile Ãğocuklarının, anne-babalarından farklı olmadıklarını belirten Christophe Guilluy, 2006Ôdan bu yana, orta sınıf ailelerden yüksek okula devam edenlerin sayısının azaldıĺını söylüyor.
ÔEskiden, elitler toplumun adına konuÅşan ve koÅşturan siyasetÃğiler ve entellektüeller yetiÅştirirlerdiÔØ diyen Christophe Guilluy, ÔGünümüzde bundan bahsetmek zor. SaÄşlıklı bir demokrasi iÃğin lazım olan baÄş kırıldıÔØ ifadesinde bulunuyor.
Margaret ThatcherÔin ÔİThere is no societyÔ sözüne atıfta bulunan yazar, ÔArtık herkes baÅşÄ±nın Ãğaresine baksın. Bu saĺırlar iÃğin söylenmedi elbette. Yukarıdakilerin, aÅşaÄşıdakilerle pek ilgisi yokÔØ diyor. Yazara göre, bireyselleÅşme, altmÄ±Åşların mirası ve alt sınıfların aÅşaĺılanması, toplumun daÄşılmasında büyük rol oynadı.
ÔİSon yılların modası olan aÃğık toplum büyük bir yanılgıydıÔ diyen yazar, üst sınıftakilerin, yani Åşehirlerin pahalı ve lüks yerlerindekilerin, alt sınıflara aÃğıklık ve ÃğoÄşulculuk hakkında ders verdiklerini iddia ediyor. ÔÇok kültürlü toplumu öven ama Ãğocuklarına daha beyaz okullar arayan bu grup iki yüzlüdür. Herkes farkındadır ki, yeni gelenler aÃğık topluma alınmamaktadır. Onlar, Åşehirlerin kenarlarındaki sorunlu mahallelere yerleÅştirilirlerÔØ diyor yazar.
Popülizmi, Salvini, Trump ve diÄşerlerinin baÅşlatmadıĺını, bunların bu geliÅşimin iÅşaretleri olduÄşunu söyleyen Christophe Guilluy, ÔPopülistler ideolog deÄşildir. Var olan sorulara cevap arayamaya ÃğalÄ±ÅşÄ±rlar. Bunu herkes yapabilir. Bu insanların illa Avrupa karÅşÄ±tı, küreselleÅşme karÅşÄ±tı veya göÃğmen karÅşÄ±tı olmaları gerekmez. Sordukları ve istedikleri basit Åşeylerdir: Ä°Åş, uygun bir gelir, kültürel sermayenin korunmasıÔØ diyor.
Christophe Guilluy, AvrupaÔda popülist dalganın, yumuÅşak gücün görülen sadece bir bölümü olduÄşunu, bunu alt kesimlerde uygulanan ve üst kesimi harekete geÃğiren zayıf bir güÃğ olarak görüyor. Ä°lginÃğ tespit ise Åşu Åşekilde: ÔAlt sınıflar, toplumun nereye doÄşru gittiÄşini gösterirler. Elitler ise, bu deÄşiÅşime ya uyarlar ya da yok olurlarÔØ.
Evet, Fransız sosyal coÄşrafyacı Christophe GuilluyÔe göre, küreselleÅşme AvrupaÔda orta sınıfı neredeyse ortadan kaldırdı. AvrupaÔda toplum yeniden Åşekilleniyor. Yazara göre, bu süreÃğte, alt sınıfın, kaybedenlerin ve ezilenlerin yöneliÅşleri önemli.
Veyis Güngör
15 Kasım 2018